Khám phá phong cách văn phòng
Kiến thức

Tác động của ánh sáng xanh đến sức khỏe và hiệu suất làm việc

Nội dung chính

Tác động của ánh sáng xanh phụ thuộc vào thời điểm, thời gian tiếp xúc và lượng ánh sáng đến mắt. Trong văn phòng, ảnh hưởng đến nhịp sinh học cần được phân biệt với tình trạng mỏi mắt khi dùng máy tính lâu. Việc bố trí đèn, chỗ ngồi và sử dụng thiết bị cần phù hợp với lịch làm việc và nghỉ ngơi.

1. Ánh sáng xanh là gì?

Ánh sáng xanh là phần ánh sáng nhìn thấy có bước sóng ngắn, khoảng 380-500 nm, mang năng lượng cao hơn phần lớn các màu còn lại trong quang phổ. Ban ngày, ánh sáng xanh giúp tỉnh táo và điều hòa nhịp sinh học. Tuy nhiên, tiếp xúc nhiều vào buổi tối có thể ức chế melatonin và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Tác động của ánh sáng xanh đến năng suất làm việc

2. Các nguồn phát ánh sáng xanh trong văn phòng

Ánh sáng xanh trong văn phòng đến từ ánh sáng ban ngày, hệ thống đèn và màn hình điện tử. Để đánh giá mức tiếp xúc, cần xem đồng thời các nguồn sáng tại chỗ ngồi, hướng nhìn và thời gian sử dụng của nhân viên.

Nguồn phátVí dụ trong văn phòngĐặc điểm tiếp xúc cần lưu ý
Ánh sáng ban ngàyÁnh sáng qua cửa sổ, vách kính và giếng trờiLượng ánh sáng đến mắt thay đổi theo thời điểm, hướng cửa, vị trí ngồi và cách che nắng
Hệ thống đèn chiếu sángĐèn LED, đèn huỳnh quang, đèn bànLượng ánh sáng xanh khác nhau giữa các sản phẩm. Mức tiếp xúc phụ thuộc độ sáng, hướng chiếu và thời gian bật đèn
Màn hình thiết bị điện tửMáy tính, điện thoại, máy tính bảngMức tiếp xúc thay đổi theo độ sáng màn hình, khoảng cách nhìn, nội dung hiển thị và thời gian sử dụng

Ánh sáng xanh từ mặt trời

Ánh sáng tự nhiên cũng chứa ánh sáng xanh. Khi tận dụng nguồn sáng qua cửa sổ, cần phối hợp vị trí bàn và rèm che để nhân viên nhìn rõ, hạn chế chói. Việc điều chỉnh ánh sáng cần phù hợp với thời gian làm việc và nghỉ ngơi.

3. Tác động ánh sáng xanh đến sức khỏe và khả năng làm việc

Ánh sáng xanh tham gia điều chỉnh nhịp thức ngủ, trong khi mỏi mắt và khả năng tập trung còn liên quan đến nhiều yếu tố khác. Hiểu rõ từng ảnh hưởng giúp doanh nghiệp lựa chọn cách bố trí ánh sáng và sử dụng thiết bị phù hợp.

3.1. Vai trò đối với nhịp sinh học và sự tỉnh táo vào ban ngày

Ánh sáng ban ngày giúp cơ thể nhận biết thời gian thức và ngủ. Ánh sáng xanh tham gia vào quá trình điều chỉnh nhịp sinh học, hỗ trợ sự tỉnh táo khi tiếp xúc phù hợp vào ban ngày. Mức tác động còn phụ thuộc lượng ánh sáng thực tế đến mắt.

Ánh sáng xanh từ các thiết bị trong văn phòng

Trong văn phòng, ánh sáng cần đáp ứng nhu cầu nhìn rõ và phù hợp với thời gian làm việc. Việc tăng cường đèn trắng lạnh cần đi cùng kiểm soát chói và phân bố ánh sáng hợp lý tại từng chỗ ngồi.

3.2. Ảnh hưởng đến giấc ngủ khi tiếp xúc vào buổi tối

Ánh sáng vào buổi tối có thể ức chế melatonin, hormone báo hiệu thời gian nghỉ ngơi, khiến cảm giác buồn ngủ đến muộn hơn. Mức ảnh hưởng phụ thuộc các dải bước sóng, độ sáng, thời gian tiếp xúc và khoảng cách đến giờ ngủ dự kiến.

Khi làm việc muộn, cần chú ý cả ánh sáng phòng lẫn việc dùng thiết bị sau giờ làm. Chuyển màn hình sang tông ấm vẫn cần đi cùng điều chỉnh độ sáng và thời gian sử dụng phù hợp với lịch ngủ.

Tiếp xúc ánh sáng xanh vào buổi tối

3.3. Mỏi mắt khi dùng màn hình và giới hạn bằng chứng về tổn thương mắt

Nhìn màn hình liên tục thường khiến nhân viên chớp mắt ít hơn, làm mắt dễ khô và khó chịu. Mỏi mắt còn liên quan đến nhìn gần kéo dài, chói hoặc vấn đề thị lực chưa được điều chỉnh phù hợp. Vì vậy, cảm giác khô, mỏi hay nhìn mờ cần được xem xét cùng điều kiện làm việc và tình trạng mắt.

3.4. Ảnh hưởng đến sự tập trung và hiệu suất làm việc

Ánh sáng phù hợp có thể giúp nhân viên cảm thấy tỉnh táo và dễ chịu hơn. Tuy nhiên, hiệu suất còn phụ thuộc giấc ngủ, tính chất công việc và điều kiện cá nhân. Đánh giá hiệu suất cần xem tốc độ xử lý, độ chính xác và kết quả công việc, cùng với cảm nhận của nhân viên.

Thiếu ngủ hoặc cảm giác khó chịu ở mắt có thể khiến nhân viên khó duy trì sự tập trung. Khi có phản ánh về mệt mỏi, đọc chậm hoặc dễ sai sót, doanh nghiệp cần kiểm tra ánh sáng, cách bố trí chỗ ngồi và lịch sinh hoạt để xác định nguyên nhân phù hợp.

Ảnh hưởng của ánh sáng xanh đến hiệu suất làm việc

4. Những yếu tố quyết định mức độ tác động của ánh sáng xanh

Cùng một nguồn sáng có thể tạo mức tác động khác nhau tùy vị trí ngồi, thời gian sử dụng và đặc điểm của từng nhân viên. Khi đánh giá tại chỗ làm việc, cần xem đồng thời các yếu tố:

  • Phổ ánh sáng: Các dải bước sóng ảnh hưởng khác nhau đến cơ thể. Hai nguồn sáng có màu tương tự vẫn có thể khác nhau về phổ.
  • Lượng ánh sáng đến mắt: Mức tiếp xúc thay đổi theo độ sáng của nguồn, khoảng cách và hướng nhìn của nhân viên.
  • Thời điểm tiếp xúc: Ánh sáng ban ngày có thể hỗ trợ sự tỉnh táo, trong khi ánh sáng sát giờ ngủ có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
  • Thời gian và điều kiện tiếp xúc: Cần xét cả thời gian tiếp xúc liên tục lẫn môi trường sáng, tối trước khi bắt đầu làm việc.
  • Đặc điểm cá nhân và công việc: Tuổi, thị lực, lịch sinh hoạt và yêu cầu quan sát của từng công việc ảnh hưởng đến nhu cầu chiếu sáng.

Tác động của ánh sáng xanh đến hiệu suất làm việc

5. Tổ chức ánh sáng và chỗ ngồi phù hợp trong văn phòng

Cách bố trí ánh sáng cần giúp nhân viên nhìn rõ, ngồi thoải mái và phù hợp với thời gian sử dụng không gian văn phòng. Vị trí bàn, cửa sổ, đèn và màn hình cần được xem xét cùng nhau để xử lý bất tiện tại từng chỗ ngồi.

5.1. Kết hợp ánh sáng ban ngày với rèm và vị trí bàn làm việc

Tận dụng ánh sáng ban ngày cần đi cùng che nắng và kiểm soát chói. Với bàn gần cửa sổ, cần kiểm tra nắng trực tiếp, hướng nhìn và ánh sáng phản xạ trên màn hình vào các thời điểm trong ngày.

Phương án thiết kế chiếu sáng văn phòng cần phối hợp vị trí bàn, cửa sổ và cách chia vùng điều khiển đèn. Rèm cần cho phép điều chỉnh theo từng vị trí, hạn chế phải che kín cả khu vực khi một số chỗ ngồi bị nắng hoặc chói.

Tổ chức ánh sáng và chỗ ngồi phù hợp trong văn phòng

5.2. Lựa chọn và điều khiển đèn theo công việc, thời điểm sử dụng

Đèn cần tạo đủ ánh sáng để nhân viên đọc tài liệu, nhìn màn hình và thực hiện công việc thoải mái. Các yêu cầu về độ rọi, khả năng tái hiện màu sắc và kiểm soát chói cần được đối chiếu với tiêu chuẩn ánh sáng văn phòng phù hợp với dự án.

Văn phòng hoạt động đến tối có thể chia vùng điều khiển và điều chỉnh độ sáng theo nhu cầu. Khi chuyển sang đèn tông ấm, vẫn cần bảo đảm khả năng nhìn rõ. Nhiệt độ màu cần được lựa chọn theo yêu cầu công việc và lịch sinh hoạt của nhân viên.

5.3. Kiểm soát chói từ bộ đèn và bề mặt nội thất

Đèn quá sáng trong hướng nhìn hoặc ánh sáng phản xạ trên mặt bàn, màn hình có thể gây chói. Khi chọn vật liệu nội thất văn phòng, cần kiểm tra mẫu thực tế và vị trí lắp đặt. Mức độ phản xạ thay đổi theo cách hoàn thiện bề mặt, kể cả khi cùng loại gỗ, đá hoặc kim loại.

Lựa chọn vật liệu nội thất văn phòng

Với vách ngăn bàn làm việc, cần xem bề mặt có phản chiếu ánh sáng vào mắt hoặc màn hình không. Vật liệu mờ, ít phản xạ có thể giúp giảm chói. Khả năng lọc riêng ánh sáng xanh cần được xác nhận bằng thông số kỹ thuật của sản phẩm.

5.4. Điều chỉnh màn hình theo vị trí ngồi và điều kiện ánh sáng

Vị trí màn hình cần phù hợp với bàn, ghế và cách nhân viên sử dụng tài liệu. Nhân viên cần đọc rõ nội dung khi ngồi thoải mái, hạn chế cúi sát hoặc nghiêng người để tránh ánh sáng phản xạ.

  • Đặt màn hình cách mắt khoảng 50 đến 70 cm, điều chỉnh theo kích thước màn hình và khả năng đọc.
  • Đặt mép trên màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt để hướng nhìn vào vùng làm việc hơi chếch xuống.
  • Điều chỉnh độ sáng, độ tương phản theo ánh sáng phòng để đọc rõ và tránh sáng gắt.
  • Tăng cỡ chữ khi khó đọc, giữ tư thế ngồi thoải mái và hạn chế cúi sát màn hình.

Ánh sáng xanh từ thiết bị máy tính và đèn

Khi cải tạo, vị trí bàn, ổ điện, cửa sổ và đèn cần được thống nhất trong phương án thiết kế và thi công văn phòng. Kiểm tra từ giai đoạn bản vẽ giúp bố trí chỗ ngồi thuận tiện và xử lý nguy cơ gây chói trước khi lắp đặt đồng loạt.

6. Lưu ý khi sử dụng màn hình và kính lọc ánh sáng xanh

Cách sử dụng màn hình cần được điều chỉnh cùng với ánh sáng và chỗ ngồi. Nghỉ mắt, giảm dùng thiết bị trước giờ ngủ và lựa chọn kính phù hợp giúp xử lý từng nhu cầu cụ thể về thị lực và sinh hoạt.

6.1. Nghỉ mắt và chớp mắt thường xuyên

Quy tắc 20-20-20 giúp nhắc nhân viên nghỉ mắt khi làm việc với màn hình. Cứ khoảng 20 phút, nhìn một vật cách khoảng 6 m trong ít nhất 20 giây. Khoảng nghỉ giúp mắt thay đổi cự ly nhìn sau thời gian tập trung vào công việc ở gần.

Nhân viên cần chú ý chớp mắt khi đọc hoặc xử lý dữ liệu, đồng thời xen kẽ công việc trên máy tính với hoạt động khác khi có thể. Nếu tình trạng khô, mỏi hoặc nhìn mờ kéo dài, cần khám mắt để xác định nguyên nhân.

Tác động của ánh sáng xanh đến hiệu suất làm việc

6.2. Giảm sử dụng màn hình trước giờ ngủ

Người làm việc ban ngày có thể giảm sử dụng thiết bị trong khoảng một đến hai giờ trước giờ ngủ dự kiến. Ánh sáng phòng cũng cần được điều chỉnh về mức đủ cho hoạt động đang thực hiện, hạn chế sáng gắt.

Night Shift hoặc chế độ làm ấm màu màn hình cần được kết hợp với độ sáng và thời gian sử dụng phù hợp. Đổi màu màn hình không bảo đảm cải thiện giấc ngủ. Tiếp tục làm việc hoặc xem nội dung gây kích thích trước khi ngủ vẫn có thể khiến người dùng thức lâu hơn.

6.3. Hiểu đúng tác dụng của kính lọc ánh sáng xanh

Kính lọc ánh sáng xanh có thể không giúp giảm mỏi mắt khi dùng máy tính tốt hơn kính thường trong thời gian ngắn. Khi chọn kính để làm việc, cần kiểm tra thị lực, chỉnh đúng độ kính và xác định cự ly nhìn phù hợp. Tính năng lọc ánh sáng xanh cần được cân nhắc riêng theo tình trạng mắt và nhu cầu thực tế. Tránh chọn kính dựa vào một ngưỡng số giờ dùng máy tính cố định.

Kính lọc ánh sáng xanh

7. Kiểm tra ánh sáng tại vị trí làm việc sau khi điều chỉnh

Sau khi điều chỉnh, cần kiểm tra lại tại chỗ ngồi từng gây khó chịu, trong khung giờ và điều kiện sử dụng tương tự. Ghi rõ vị trí, thời gian kiểm tra, các thay đổi và phản hồi của nhân viên. Việc xác định tác động đến sức khỏe hoặc năng suất cần phương pháp đánh giá và bằng chứng phù hợp.

Hạng mụcCách kiểm traKết quả cần ghi nhận
Nắng và chóiQuan sát từ tầm mắt khi ngồi, vào thời điểm thường bị chóiHướng nguồn sáng, vị trí bị chói và hiệu quả điều chỉnh rèm
Phản xạ trên màn hình, mặt bànQuan sát ánh sáng từ cửa sổ và đèn phản chiếu trên các bề mặtNguồn gây phản xạ và hiệu quả khi thay đổi vị trí hoặc bề mặt
Khả năng đọc màn hìnhKiểm tra cỡ chữ, khoảng cách nhìn, độ cao và độ sáng màn hìnhĐộ rõ của nội dung, tư thế ngồi và các thiết lập đã thay đổi
Khả năng điều chỉnh đèn, rèmThử công tắc, rèm và chức năng điều chỉnh đèn theo từng khu vựcKhả năng đáp ứng nhu cầu tại từng chỗ ngồi và thời gian sử dụng
Phản hồi nhân viênSo sánh cảm nhận trước và sau khi điều chỉnhMức độ khó chịu, thời điểm xuất hiện và các bất tiện còn tồn tại

Với dự án áp dụng yêu cầu chiếu sáng văn phòng theo WELL, phương pháp đo và hồ sơ cần đáp ứng tiêu chí tương ứng. Đánh giá ảnh hưởng đến nhịp sinh học cần dữ liệu phổ ánh sáng và phép đo tại vị trí mắt. Kiểm tra an toàn quang sinh học cần phương pháp chuyên dụng phù hợp với từng nguồn sáng.

Nguồn ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử

Kiểm soát tác động ánh sáng xanh cần bắt đầu từ điều kiện tiếp xúc thực tế và lịch sử dụng văn phòng. Doanh nghiệp nên xử lý bất tiện đã ghi nhận tại chỗ ngồi, đánh giá lại hiệu quả rồi quyết định phạm vi điều chỉnh cho toàn bộ không gian.

8. Câu hỏi thường gặp về tác động ánh sáng xanh (FAQ)

Việc chọn màu đèn hoặc chế độ màn hình còn phụ thuộc yêu cầu công việc. Với ca đêm và triệu chứng thị lực kéo dài, cần đánh giá riêng theo lịch sinh hoạt và tình trạng sức khỏe.

8.1. Đèn ánh sáng vàng có loại bỏ hoàn toàn ánh sáng xanh không?

Đèn có màu vàng hoặc trắng ấm vẫn có thể phát ánh sáng xanh. Màu cảm nhận và nhiệt độ màu không mô tả đầy đủ phổ của sản phẩm. Khi cần đánh giá mức tiếp xúc, cần xem dữ liệu đèn cùng độ sáng, vị trí lắp và thời gian sử dụng.

8.2. Tấm dán chống chói có thay thế bộ lọc ánh sáng xanh không?

Tính năng chống chói nhằm hạn chế ánh sáng phản xạ trên màn hình. Khả năng lọc bước sóng xanh là đặc tính khác, cần dữ liệu của sản phẩm để xác nhận. Tấm dán cũng cần giữ khả năng đọc rõ và không làm người dùng phải tăng độ sáng quá mức.

8.3. Người làm thiết kế cần độ chính xác màu có phù hợp bật chế độ lọc màn hình không?

Khi đánh giá màu hoặc duyệt thiết kế, nên dùng thiết lập màn hình phù hợp quy trình quản lý màu và tắt chế độ tự đổi màu. Night Shift làm màn hình ấm hơn, có thể ảnh hưởng cảm nhận màu. Sau công việc cần độ chính xác màu, người dùng có thể điều chỉnh theo nhu cầu sử dụng.

8.4. Nhân sự làm ca đêm có áp dụng giống lịch làm việc ban ngày không?

Cần điều chỉnh theo lịch ca, yêu cầu tỉnh táo và thời điểm ngủ của nhân viên. Giảm ánh sáng trong ca đêm một cách máy móc có thể ảnh hưởng khả năng nhìn và an toàn công việc. Với lịch ca phức tạp, phương án chiếu sáng cần được phối hợp cùng hướng dẫn sức khỏe nghề nghiệp phù hợp.

8.5. Khi nào mỏi mắt khi làm máy tính cần được khám chuyên khoa?

Nên khám khi khô, mỏi hoặc nhìn mờ kéo dài dù đã nghỉ mắt và điều chỉnh chỗ làm việc. Nếu đột ngột giảm thị lực, đau mắt rõ hoặc xuất hiện chớp sáng kèm nhiều chấm đen trong tầm nhìn, cần được khám ngay. Tránh tự quy mọi biểu hiện cho ánh sáng xanh.

Bùi Đức Huy

Tác giả

Bùi Đức Huy

Deputy Director - Maison Interior

Với hơn 8 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế nội thất, Bùi Đức Huy mang đến góc nhìn chuyên sâu, cập nhật xu hướng mới và chia sẻ các giải pháp thiết kế tối ưu, phù hợp với nhu cầu thực tế của khách hàng.

Liên hệ Maison Interior

Trao đổi về
văn phòng của bạn

Mỗi không gian đều mang một câu chuyện riêng biệt.
Maison Interior luôn sẵn sàng cùng bạn bắt đầu khám phá.